Speksteen
Speksteengroeve in Zwitserland (nabij familie
hotel
Clarezia )
Eén van de meest gestelde vragen over speksteen is de vraag waar komt het
vandaan ?
Speksteen wordt op veel plaatsen in de wereld gevonden, maar
helaas niet
in Nederland.
Het is een steensoort die soms wel 90 miljoen jaar oud kan zijn, zoals is
vastgesteld door geologen in Californië.
Men vindt het onder andere in
Brazilië, Afrika, China,Groenland, India en Europa
(in o.a. Zwitserland nabij familie
hotel Clarezia
,Finland
enz.) .
Surfend over
internet vertellen mensen dat in hun land de mooiste en beste soapstone -
hetzelfde als zeepsteen en speksteen - te krijgen is.
De naam zeepsteen is
ontstaan doordat de steen door het hoge talkgehalte aanvoelt als een glad
stukje zeep.
De wetenschappelijke naam is steatiet.
De eigenschappen van
speksteen
Soortelijk gewicht: 2980 kg/m3
Drukvastheid: 25 MN /m2
Buigvastheid in de looprichting: 16,8 MN /m2
haaks op de looprichting: 15,7 MN /m2
Hardheid: 2-3 Mohs
| Mohs Hardheid | Mineraal | Molecuulformule | Absolute Hardheid | Krasinformatie |
| 1 | Talk | Mg3Si4O10(OH)2 | 1 | Het zachtste mineraal. Met elk van de andere krasbaar |
| 2 | Gips | CaSO4·2H2O | 2 | Krasbaar met een vingernagel |
| 3 | Calciet | CaCO3 | 9 | Met een koperen munt krasbaar, met een stalen mes zeer goed snijdbaar |
| 4 | Fluoriet | CaF2 | 21 | Met een mes enigszins krasbaar |
| 5 | Apatiet | Ca5(PO4)3(OH-,Cl-,F-) | 48 | Met een mes nog krasbaar |
| 6 | Orthoklaas | KAlSi3O8 | 72 | Met een mes nauwelijks, met een stalen vijl enigszins krasbaar |
| 7 | Kwarts | SiO2 | 100 | Krast glas, staal, koper en de meeste andere stoffen |
| 8 | Topaas | Al2SiO4(OH-,F-)2 | 200 | Krast kwarts |
| 9 | Korund | Al2O3 | 400 | Krast topaas |
| 10 | Diamant | C | 1500 | De hardste van alle bekende natuurlijke stoffen. Kan enkel gekrast worden met diamant |
Kleuren van speksteen
Speksteen is er in de meest fantastische kleuren. Lichtgroene, lichtroze en
witte stenen worden na een goede bewerking transparant.
Sommige stukken zijn
net zo mooi als het duurste marmer uit
Carrara.
Speksteen is er ook in
jadegroen, donkergroen en grijsgroen, en in alle kleuren bruin.
Ook zijn er
stenen die gespikkeld geel, bruin en blauw zijn en in weer andere brokken
steen zitten rode aderen; er zijn oneindig veel kleurnuances.

Toepassing van
speksteen
Speksteen wordt
al eeuwenlang gebruikt om er kunst- en gebruiksvoorwerpen van te maken.
In
Egypte zijn beelden en gebruiksvoorwerpen van speksteen teruggevonden in de
graftomben en de piramiden van de farao's.
Ook uit de oude indianenculturen
kennen we beelden van speksteen.
De toepassing van speksteen is veel groter
dan je denkt.
Men gebruikt het niet alleen voor kleine objecten, er worden
ook kachels, schoorsteenmantels, vloertegels en keukenbladen van gemaakt.
Hiervoor gebruikt men de noordelijke soort speksteen.
Deze is namelijk zeer
hard van samenstelling. Speksteen houdt de warmte goed vast.
Wanneer je een
stuk speksteen een tijd in de zon laat liggen kun je de warmte voelen.
In
Zwitserland heeft men prachtige spekstenen kachels met mooi uitgesneden
motieven.
In cadeauwinkels zie je veel kleine beelden van speksteen:
olifanten, apen en beren, maar ook potjes, wierookhouders en oorbellen.
Tegenwoordig zie je speksteenkunst uit Afrika: beelden met motieven uit de
Afrikaanse cultuur.
Ze zijn er in verschillende afmetingen.
Speksteen wordt
steeds populairder onder de creatieve mensen en is een prachtig materiaal om
te beeldhouwen.
Speksteen wordt ook gebruikt in de chemische industrie waar
het wordt vermalen en vermengd met andere stoffen;
het zit onder meer in
isolatiemateriaal dat in de bouw wordt gebruikt.
In de
geneesmiddelenindustrie worden er medicinale middelen aan toegevoegd en
kennen we het als baby- of talkpoeder.
De Talk wordt ook gebruikt in de
schilderkunst om te vermengen met verf om zo reliëf te kunnen schilderen.
Speksteen bestaat uit
verschillende lagen die je heel goed kunt zien als je een stuk speksteen
natmaakt.
Doordat het uit verschillende lagen bestaat is het ook kwetsbaar.
Als je een stuk steen zachtjes tegen een muur tikt en het klinkt helder, dan
heb je een mooi stevig stuk te pakken.
In sommige stukken zie je en voel je
kristallen of glanzende stukjes pyriet.
Dit pyriet wordt ook wel 'Fool's
Gold' genoemd. In vroegere tijden dacht men een goudader gevonden te hebben.
Het is niet altijd verstandig om in speksteen te hakken.
Je trilt dan de lagen los
en de steen valt in stukken uit elkaar
. Met hakken bedoel ik dat je er met
een hamer en beitel in gaat tikken.
Sommige soorten zijn zo hard dat het wel
kan, maar meestal begin je met de zachte soorten.
Voor de gevorderde
beeldhouwers geldt dat je nooit hard in het midden moet hakken maar alleen
aan de zijkant.
Midden in de steen kun je beter een guts gebruiken voor de
krachtverdeling en om te voorkomen dat het stuk steen splijt of verbrokkelt.
Als een stuk steen een hoek bevat die je eraf wilt hebben kun je deze
afzagen.