Speksteen

Speksteengroeve in Zwitserland (nabij familie hotel Clarezia )

Eén van de meest gestelde vragen over speksteen is de vraag waar komt het vandaan ?

 Speksteen wordt op veel plaatsen in de wereld gevonden, maar helaas niet in Nederland.

Het is een steensoort die soms wel 90 miljoen jaar oud kan zijn, zoals is vastgesteld door geologen in Californië.

Men vindt het onder andere in Brazilië, Afrika, China,Groenland, India en Europa  (in o.a. Zwitserland nabij familie hotel Clarezia ,Finland enz.) .

Surfend over internet vertellen mensen dat in hun land de mooiste en beste soapstone - hetzelfde als zeepsteen en speksteen - te krijgen is.

De naam zeepsteen is ontstaan doordat de steen door het hoge talkgehalte aanvoelt als een glad stukje zeep.

De wetenschappelijke naam is steatiet.

De verschillende hardheden van steen worden weergegeven op de schaal van Mohs.
De schaal van Mos loopt van 1 tot 10.
Speksteen staat op hardheid 2 en ook wel 3 en Diamant staat op 10.
De schaal loopt niet evenredig op, wat betekend dat Diamand niet 5x harder is dan speksteen, maar in werkelijkheid veel harder
(Zie tabel met absolute hardheden )

Hieronder staat een overzicht van de mineralen die de hardheid bepalen. Zoals bijvoorbeeld het mineraal talk bij speksteen.
Sommige stenen komen in meerdere hardheidsschalen voor, dit omdat de hardheid word bepaalt door de mineralen en steensoorten bevatten vaak 1 of meer mineralen. De lijst is zeker niet uitputtend, maar geeft een aardig overzicht van beschikbare steensoorten in Nederland
De foto's geven 1 verschijningsvorm weer, maar er zijn variaties mogelijk.

Hardheden van de verschillende stenen

   1  :  Talk

 

          Speksteen - China (lichte kleuren), Zimbabwe (zwart) en Brazilië, Zwitserland (groen)
 

   2 : Gips

Speksteen - China (donkere kleuren), Kenia, Zimbabwe (zwart), Brazilië (zwart en zwart-groen), Zwitserland (groen)
Seleniet (engelen steen)
Rode zandsteen - Zimbabwe
Serpentijn - Zimbabwe
Cobalt

Albast

3. Calciet (kalkspaat)

Kalksteen
Serpentijn - Zimbabwe
Opaal
Cobalt

Rode zandsteen - Zimbabwe
Marmer

Albast

   4. Fluoriet (vloeispaat)



Kalksteen
Opaal
Serpentijn - Zimbabwe
Cobalt
Marmer

  5. Apatiet (calciumfosfaat)



Kalksteen
Belgisch hardsteen
Zwarte serpentijn - Zimbabwe
 Groen-Zwarte serpentijn - China
Opaal

  6. Orthoklaas (kaliveldspaat)

Zwarte serpentijn
Groene Jade - Nieuw Zeeland
Fruitserpentijn - Zimbabwe
Graniet
Springstone
Paarse Cobalt

7. Kwarts



Fruitserpentijn - Afrika
Paarse Cobalt
Groene Jade - Nieuw Zeeland
Graniet
Springstone

8. Topaas

Verdiet- Zimbabwe (halfedelsteen)

9. Korund

 

10. Diamant

Kleuren van speksteen
Speksteen is er in de meest fantastische kleuren. Lichtgroene, lichtroze en witte stenen worden na een goede bewerking transparant.

Sommige stukken zijn net zo mooi als het duurste marmer uit Carrara.

Speksteen is er ook in jadegroen, donkergroen en grijsgroen, en in alle kleuren bruin.

Ook zijn er stenen die gespikkeld geel, bruin en blauw zijn en in weer andere brokken steen zitten rode aderen; er zijn oneindig veel kleurnuances.

Toepassing van speksteen
Speksteen wordt al eeuwenlang gebruikt om er kunst- en gebruiksvoorwerpen van te maken.
In Egypte zijn beelden en gebruiksvoorwerpen van speksteen teruggevonden in de graftomben en de piramiden van de farao's.
Ook uit de oude indianenculturen kennen we beelden van speksteen.

De toepassing van speksteen is veel groter dan je denkt.
Men gebruikt het niet alleen voor kleine objecten, er worden ook kachels, schoorsteenmantels, vloertegels en keukenbladen van gemaakt.
Hiervoor gebruikt men de noordelijke soort speksteen.
 Deze is namelijk zeer hard van samenstelling. Speksteen houdt de warmte goed vast.
Wanneer je een stuk speksteen een tijd in de zon laat liggen kun je de warmte voelen.
In Zwitserland heeft men prachtige spekstenen kachels met mooi uitgesneden motieven.
In cadeauwinkels zie je veel kleine beelden van speksteen: olifanten, apen en beren, maar ook potjes, wierookhouders en oorbellen.
Tegenwoordig zie je speksteenkunst uit Afrika: beelden met motieven uit de Afrikaanse cultuur.

Speksteen wordt steeds populairder onder de creatieve mensen en is een prachtig materiaal om te beeldhouwen.
 Speksteen wordt ook gebruikt in de chemische industrie waar het wordt vermalen en vermengd met andere stoffen;
 het zit onder meer in isolatiemateriaal dat in de bouw wordt gebruikt.
 In de geneesmiddelenindustrie worden er medicinale middelen aan toegevoegd en kennen we het als baby- of talkpoeder.
 De Talk wordt ook gebruikt in de schilderkunst om te vermengen met verf om zo reliëf te kunnen schilderen.

Speksteen bestaat uit verschillende lagen die je heel goed kunt zien als je een stuk speksteen natmaakt.
 Doordat het uit verschillende lagen bestaat is het ook kwetsbaar.
Als je een stuk steen zachtjes tegen een muur tikt en het klinkt helder, dan heb je een mooi stevig stuk te pakken.
 In sommige stukken zie je en voel je kristallen of glanzende stukjes pyriet.
Dit pyriet wordt ook wel 'Fool's Gold' genoemd. In vroegere tijden dacht men een goudader gevonden te hebben.